ماوهیهک پێش فیلمی "لێواری بهههشت" یان The Edge of Heaven (Auf der anderen Seite), فیلمی نوێ "فاتیح ئاکین"م له سینمایه بینی. کاتێک دهگهڵ هاورێیهکهم گهێشتینه ژوری نهمایش، خهریک بوو بگهرێنهوه و بلیتهکانمان بگۆڕینهوه به فیلمێکیتر! له ژورێکی بچووک که به زهحمهت جێێ 30 کهس دهبوو 5-6 پیرێژن و پیره پیاو دانیشتبوون و سێنی نهمایش خهریک بوو بێته ناو چاوی بینهرهکان. بهڵام له بهر ئهوهی زۆربهی فیلمه به نهرخهکانی له دهرهوهی هالیوود ساز دهکرێ لهم وڵاته ههر بینهریان پیرێژن و پیرهپیاوانهیه که ئێستا لهم تهمهنه چیتریان پێ ناکرێ، تاقه دڵخۆشییان شهممانه سینهما چوونه، له بلیت گۆرینهوه پهشیمان بوێنهوه و دانیشتین به ئیعتباری سینهماکه!
فیلمهکه باسی 6 کهسه که بهسهرهاتی ژیانیان له کاتێکدا لێک گرێدهدرێ. باب و کورێکی نیشته جێی ئالمان(عهڵی و نهجات) و داییک و کچێکی ئاڵمانی(سوزان ولۆتۆ) و داییک و کچێکی لێک ههڵبراوی نیشته جێێ ئاڵمان و تورکیا(یهتهر و ئاێتن). یهتهر پێی وایه کچهکهی به خوێندن له زانکۆ ژیانێکی باشتر له داییکی دهبێ و بۆ بهختهوهر بوونی کچهکهی و ژیانێکی ئاسایی ئهو، لهشفرۆشێ دهکات. لهم ناوهدا تووشی عهڵی دهبێ که پێشنیاری پێدهدا که لهگهڵ ئهو بژی. مردنی یهتهر نێوان باب و کوڕ تێکدهدا و نهجات دهگهرێتهوه وڵاتێک که قهت لێی نهژیاوه. لهم لاوه ئاێتن که شۆرشگهرێکه که له چهنگ پۆلیس و میت ههڵاتۆته ئاڵمان به دوای داییکیدا دهگهرێ تووشی "لۆتۆ"دهبێ...
ژیانهکان و ئاواتهکانی ئهم شهش کهسه جیاوازن، ئهوهی داییکهکان و باوکهکه پێیان ئهو پهری بهختهوهریه مناڵهکان به چرکهیهک وهڵای دهنێن و رێگهیهکیتر بۆ مانادان به ژیانیان ههڵدهبژێرن. سنوور چ له نێوان مرۆڤهکان چ له نێوان وڵاتهکان دهبێته هۆی لێک ههڵبران، مهگهر خۆشهویستی سنوور ببرێ، دهنا سنوور ههر دهمێنێ.
ئهم شتانهی لهم فیلمه به دڵم بوو: چیرۆکێکی پاراو بێ هێچ شتێکی زیاده، ههموو شتێک له سهر جێی خۆی دهقهومێ بێ ئهوهی قهستی دیار بێ. کارێکتێرهکانی نهجات و عهلی و یهتهر. بهشی تۆبه کردنی به زۆری یهتهر به زۆری برادهرانی دینی تورکی نیشتهجیی ئاڵمان، دوای ئهوهی دهڵێن ئهگهر بهردهوام بی له ئیشهکهت زیندوو نامێنی به یهتهر دهڵێن تۆبهی بکه، ئهویش دهڵێ تۆبه، ئهوانیش تازه دهڵێن "سلام ون عهلهیکم" .
ئهم شتانهی به دڵم نهبوو: کارێکتێرهکانی ئاێتن و لۆتۆ، کهمێک دوور له ڕاستی بوون، نهک ئهوهی ههر ڕاست نهبن بهس ئهوهنده کهمن که هاتو ههبن ، کوا تووشی یهک دهبن؟ گهنجێکی ئاڵمانی که بۆی گرینگ بێ گهنجێکی تورک بۆ ئاوارهیه و لهم پهڕی بوێریدا رێی بداته ماڵی خۆی و گیانی خۆشی بۆی بخاته مهترسی؟ گهنجێیکی تورک یا کورد(له فیلمهکهدا باسی ئهوه ناکا ئهم کچه که ئهزقهزا له تورکیه شۆرشگێره کورده یا تورک؟) که ئهگهرچی به شێوهیهکی سیستێماتیکی کوێر شوڕشگێره بۆ وهک شۆرشگێرهکانیتر پهسیڤ نییه و سهرداناخا بۆ ئهمرهکانی ههواڵه شۆرشگێرهکانیتر؟
من قهت له تورکیا نهبووم و نهژیاوم بهڵام ئهوهندهی باسی ئهوێم بیستووه یان خوێندوومهتهوه( بۆ وێنه کتێبی "بهفر" نووسینی ئورهان پامووک) دهزانم که ئهم وڵاته سیستێمێکی میلیتاری و پولیسی ههیه که "میت" تێیدا ههمهکارهیه، کاتێک نهجات له ئاێتن دهگهرێ بۆ پرسیار سهری برادهرانی "میت"یش دهدا که زۆر به دلۆڤانی نهجات نهسیحهت دهکهن واز له گهڕان به دوای ئاێتن بێنێ! ئهم ههڵس و کهوته کهمێک بهلامهوه سهێر بوو، بهڵام له ئاخری فیلمهکه له سپاسی زۆر کهسان کرا بوو یهکیان "میت" بوو بۆیه ئیدی زۆر سهیر بهرچاوم نههات!
نازانم ئهم پیرێژن و پیرهپیاوانهی دهگهڵ ئێمه ئهم فیلمهیان دیت ، هیچ ئهم فیلمهیان به دڵ بوو یا نا... ئێمه که به ناقایلی دانیشتین بۆ دیتنی، رازی هاتینه دهرێ.
هیچ نظری موجود نیست:
نظرات جدید مجاز نیستند.