گوڵدانێكی پڕ له گوڵی سووری وردم كری و پێشكه‌شم كرد به خۆم... به‌راست گوڵدانێكی جوانه، دڵت نایه تێر به چاوان چاوی لێكه‌ی( نازانم به چاوان چاوی لێ نه‌كه‌ی به چی چاوی لێده‌كه‌ی!!!).. ئه‌وه ئێستا دڵم به‌م پێشكه‌شی تازه‌یه خۆشه..له به‌رانبه‌ر خۆم دامناوه و خه‌ریكی چاوه‌چاوم له‌گه‌ڵی! ... بۆخۆم نه‌بم كه‌س به فكری خۆم نییه و پێشكه‌شی ئاوا جوانی ناداتێ... ئه‌و ده‌مانه‌یه كه ئاشقی خۆم ده‌بم و ده‌زانم چه‌نده دڵی گه‌وره‌یه و كه‌سی له بیر ناچێ! ..

یه‌ك وێنه‌ی له سه‌ر میز داده‌نێ.. یه‌كی‌تر له دیواری ده‌دا... ئه‌وه‌ی تر بچووكی ده‌كاته‌وه بۆ ناو كیفی باخه‌ڵی...ئه‌ڵبۆمه‌كانیش دیاره پڕه له وێنه.. خۆشه‌ویستێك كه هه‌ر وێنه‌كه‌ی بۆت ده‌مێنێ...
منیش ئێره‌م رازانده‌وه به وێنه‌ی دایكم... هه‌وه‌ڵ وێنه‌ی خۆم و دایكم به یه‌كه‌وه...  دایه گیان سڵاو!

هێندێك كامێنتم به ئی‌مه‌یڵ به ده‌ست گه‌ێشتووه كه ئێستا لێره نییه... لام وایه كه‌سێك بۆ فشه به ویستی خۆی ئه‌وه پاكیان ده‌كاته‌وه... داوای لێبوردن له ئه‌وانه‌ی كامینتیان نووسیوه، ئه‌وه من نیم كه پاكم كردوونه‌وه!

ئه‌گه‌ر كورد 40 میلیۆن كه‌س بێ، 39.9 میلیونی شاعیره... منیش تا ئێستا به‌شێك بووم له‌م 0.1 میلیۆنه‌ی باقی‌! هاتم دوای ماندووبۆنی سه‌فه‌رێكی دوور و دریژ كه‌مێك "هه‌ستناك" و "ناسك" و له "فۆرمێكی نوێدا"!! شتێكی نۆتان بۆ بخوڵقێنم كه‌ چی ڕاست و ره‌وان له زه‌وقتان دام! كاكه من زیز بووم ئیدی شێعرتان بۆ ناڵێم! به‌خیلان ناهێڵن ببم یه‌كێك له‌م 39.9 میلیۆن كه‌سه!...دوایه نه‌ڵێن گوڵه بێ زه‌وقه!؟ زه‌وقم مرد تازه زیندوو نابێته‌وه!
به‌ڵام ئێستا تۆڵه‌تان لێ ده‌كه‌مه‌وه به وه‌رگێرانێك! هه‌تا ره‌شه‌ی دز خه‌ریكی پیزایه و دیار نییه!
ئه‌وه‌ی وه‌ریده‌گێرمه‌وه له ئه‌سڵ دا هۆنراوه‌یه به‌ڵام دیاره وه‌رگێرانی من هۆنراوه نییه! مانایه‌تی و به‌س!
********************************
تۆ به‌هارت خۆش ده‌وێ

تۆ به‌هارت خۆش ده‌وێ
من پاییز
ژیانی تۆ به‌هاره
ژیانی من پاییز.

كۆڵمه‌ی سووری تۆ
سوور گوڵی به‌هارییه
چاوه ‌ماندووكانی من
هه‌تاوی بێ‌تیشكی پاییز.

ئه‌گه‌ر من هه‌نگاوێك هه‌ڵێنمه‌وه
هه‌نگاوێك به‌ره‌و پێش
له ده‌ستپێكی سه‌هۆڵبه‌ندانی زستانم.

ئه‌گه‌ر تۆ هه‌نگاوێك به‌ره‌و پێش ده‌هاتی
و من هه‌نگاوێك به‌ره‌و پاش،
به‌یه‌ك ده‌گه‌یشتینه‌وه
له هاوینی گه‌رم و خۆش.

شاندۆر پتۆفی


 

به‌یانه‌...رێگا...
دیتن... خواردن..پشوودان ..
رێگا..خواردن..
رێگا..
رێگا..شه‌و.. ماڵێ..
 ئوخه‌ی ماڵێ..
... ماڵێ به‌هه‌شته!

���ی� ���� �ێ��� ����ێ�����( �ێ���ی� ��ێ� �ی!) ����� �� ����ی ����ڵێ� ��� �� �ۆی� ���ی��ێ�(Einstein) ��ی���� � �ۆی� ��� 2% �� ��ڵ�ی ���ی� ������� �� �ۆ�� �� ������ �ڵ�����ی ��ی�����...
���� ��ی� ���� �� ی��ێ� ��� %2! ���ی �� �ۆ�! �� �ێ��� � �ێ���ڵی� ��!... ������� ����ڵ��� �� �ێ�������ی ��ی� ��� �ۆ� �ێی ����ڵێ�!

- �� ������ێ� 5 ��ڵ �� 5 ���ی �ی���� ��ی�.
�� ��� ��ڵ�ی �� ���ێ� �坎ی �� ������ی��ی �ی���� �����ی���.
��� ����� ��ڵ�ی ��ێ�ی �ی���� ��������� � ̐���ی��ی �ی���� ���ێ�ێ � �ی��ڵ����ێ�ی �ی����ی� ��ی�� ���坐��.
���ی��: ��� ����� ��ڵ��� ���ی�� "���ی" ���坐�ێ�
ڕێ��ی�ی:
- �ۆ�� �� ��ڵی ���� �� �坎ی.
- �ی��ی ��ێ�ی �坐ێ�ی ��ی�.
- �ی��ی �������ی ��ی ���������.
- ��ڵی ���� �� ��ی �坁�ی ��ڵی Ӂیی�.
- ����� ��ڵی ���ҡ ����ی ���������.
- ��� �����ی�ی ̐���یPall Mall ���ێ�ێ ��ڵ���ی ���坐�ێ.
- ����� ��ڵی ���ϡ ̐���ی Dunhill ���ێ�ێ.
- ����� ��ڵی ��ڵی �ێ���ی �ی�ی ���������.
- �ی��ی �ۆ��ێ�ی �� ����ڵ ��ڵ �� �坎ی.
- �ی��ێ� �� ̐���ی Blends ���ێ�ێ �坁��� �ی��ێ� �� ��ی��ی ���坐�ێ �坎ی.
- �ی��ێ� �� ��Ӂ ���坐�ێ� �坁��� �ی��ێ� �� ̐���ی Dunhill ���ێ�ێ �坎ی.
- �ی��ێ� �� ̐���ی Blue Master ���ێ�ێ� ����ۆ(�ی��) ���������.
- �ی��ی ��ڵ���ی ̐���ی Prince ���ێ�ێ.
- �ی��ی �ۆ��ێ�ی �� ���� ��ڵی �ی� �坎ی.
- �ی��ێ� �� Blends ���ێ�ێ �����ی �ی��ێ�� �� ���ی ���������.

�ێ���� ��ێ� ���ی� ���� �� �ۆ �ی����� �ۆ� ��ی� �یی� ���ی� ������ی �ێ�����! ������ی ��ێ�ێی ���� �ێ �� �ێی�

::: شه‌وانی چاوه‌روانی

له به‌رده‌می ده‌روازه‌یه‌كی داخراو
له كۆڵانی غه‌ریبیدا
                                   چاوه‌رێتم
چاوه‌روانیم: هاوارێكه
    له گه‌روویه‌كی خنكاودا گیرساوه
ته‌مێكه گه‌ردوون ده‌ته‌نێ
تینوێتی‌یه و به‌ سه‌رابه‌وه نووساوه.
                         ***
گیانه ده‌شی، له‌م شه‌وه بێ ئه‌ستێره‌دا
                        پێش به ئاسۆی ونبوون بگری
یان له‌ درزی ئاوێنه‌وه
پرچی باران دابهێنی،
كه‌چی باران .. چنگێ دوكه‌ڵی ناوبایه
به نێوانی هاوار و پێڵودا ده‌روا.
باران.. خۆڵه
باران سه‌رابێكی زه‌رده شیرزه‌یی و
                ماندووبوونمان بۆ ده‌هێنێ
كام سه‌ربه‌ستی؟
       كام گورانی و
                  تیشك و
                         هیوا و
                               خوشه‌ویستی
له ژێر هه‌وری به‌سته‌ڵه‌كا چاو هه‌ڵدێنێ؟
                          ***
له به‌رده‌می ده‌روازه‌یه‌كی داخراو،
له پاڵ هه‌ورێكی گه‌رۆكا باوه‌شت بۆ ده‌گرمه‌وه
تا بتوانم:
له ناو تاوێری مه‌حاڵا ئارام بگرم
تا بتوانم:
          به ناو وه‌رزی خوڵ و ژانا
گۆره ونه‌که‌م هه‌ڵبگرم
                           
                              "ره‌فیق سابیر"

�ۆ� ���� �ێ�� ���ی�� �����...����یی�� �یی� �� ����� ������ ���� �ێ.. �������ی �� �ێ��ی��ی ��ێ �����.
��ڵێی �ۆ� �ڵی ��ی� �� �����ی �ڕ���... �������ی �ۆی �� ���ێ� �� �������ی �ۆڵ���ێ�ی�� ���ێ �� ����ێ�ی ��ێ �� ��� ��ێ�� ��ێ�ێ � ... ���ێ�ێ!

له‌م شاره مۆدێرنه، كه به‌رق(كاره‌با) نه‌بوو، ئاویش نییه.... چون بۆ ژیانی ئاسایی هه‌موو شتێك به به‌ر‌ق ئیشێ ده‌كا، چێشت ناتوانی لێنێ، چای ناتوای ساز كه‌ی، ناتوانی هیچ گه‌رم كه‌یه‌وه، ناتوانی هیچ سارد كه‌یه‌وه، باس و مێترۆ ئیشێ ناكا، دوكان و بازار داده‌خرێ چون سندووقی پاره كارێ ناكا، بنزین و گاز نییه، ئه‌گه‌ر تاقه‌تی 17 نهۆم سه‌ر و خوار كردنت هه‌بێ ناتوانی زۆر دوور برۆی.. به‌ڵێ ئه‌وه حاڵی ئێمه‌یه له دوێنێیه‌وه تا ئه‌مرۆ به‌یانی...ئێستاش به‌ڵێنی ده‌ده‌ن كه دیسان چاوه‌رێی بێ به‌رقی بینه‌وه... ئێمه به‌شێك له‌م نیوه به‌خته‌وه‌ره‌ی به‌شێكی كانادا و ئامریكایه‌ن كه ئێستا به‌رقمان هه‌یه!!! بۆ ئه‌م خه‌ڵكه‌ی له ژیانیان دا هیچ به‌ڵایه‌ك نه‌هاتووه ئه‌وه هه‌واڵێكی گرینگه... به‌شێك پێی توڕه‌ن و به‌ شێك كه‌یفی پێوه‌ ده‌كه‌ن... ڕه‌نگه دوای چه‌ن ساڵ وه‌ك بیره‌وه‌‌رێكی به‌ تام بۆ نه‌وه‌كانیان باسی كه‌ن!
به‌ڵام ئه‌م شتانه‌ی تا ئێستا نه‌مدیتبوو و له دوێنێوه دیتوومه:
-جیرانه‌كانمان له رێگای پلیكانه‌كانه‌وه و له به‌ر ده‌رگا!... زانیم 2-3 نه‌فه‌ریان چ كاره‌ن و چه‌ند ساڵه لێره ده‌ژین...
- ئه‌ستێره‌كانی ئاسمانی ئێره... له‌وه‌تی له كانادام، ئه‌ستێره‌م نه‌دیبوو!
- مناڵانێك كه له ده‌ره‌وه خه‌ریكی كایه‌ و هه‌ڵات هه‌ڵاتن! كاتێك tv و game و كامپیوتێر نه‌بێ وه‌ده‌ر ده‌كه‌ون!
- برایه‌كی نه‌وسن كه به مۆم چای دێم كات!
- ره‌نگدانه‌وه‌ی هه‌ڵكردنی مۆم له سه‌ر رۆمه‌نسی به‌عزه‌كه‌سێك!!( به كوردی ناسك بۆنه‌وه‌ی هه‌ستی دڵداری له‌به‌ر هه‌لكردنی مۆم!)

كێ ده‌زانی چی تریش ده‌بینین تا به‌رق ئاوا نازمان بۆ بكا!
ئه‌رێ كه‌س ده‌زانێ بۆ به‌رق نه‌ماوه لێره‌؟؟؟

ماوه‌یه‌كه له كار گه‌ڕان بۆته به‌ڵای گیانم، هه‌موو رۆژێ دێم به‌رانبه‌ر ئه‌م كامپیوتێره داده‌نیشم، دانه دانه ئادره‌سی ماڵپه‌ره‌كانی كار دۆزینه‌وه ده‌كه‌مه‌وه، كاره‌كانی به شێوه‌یه‌ك بۆ من ده‌بێ جیایان ده‌كه‌مه‌وه... 100 خه‌ون و خه‌یاڵ بۆ رێزۆمه‌که‌م ( یانی كورته‌یه‌ك له ژیانی پڕ له مانا و به‌سوودی كاری خۆم!!!!) ده‌بینم، ئاخۆ چ درۆیه‌كی تازه‌ی تێدا بنوسم به‌ڵكو داوام بكه‌ن!
راستیه‌ك هه‌یه كه ئه‌و هه‌له‌ت ناداتێ كار به‌م شێوه بدۆزێوه... ئه‌وه‌ی كه 80 له 100ی كاره‌كان قه‌ت بڵاو ناكرێته‌وه... ده‌بێ به شێوه‌یه‌كی تر بیدۆزێوه! شێوه‌ی تریش دیاره چییه... ئاشنا به ئاشنا ! ئاشنای ئێمه‌ش هه‌موو وه‌كوو خۆمان! زۆربه‌یان ده‌ستیان له كاری خۆیان هه‌ڵگرتووه و خه‌ریكی كاری ترن، له رستوران و پییزا وقاوه‌خانه  را بگره تا تاكسی و كاری قیله‌تاو و ئه‌وانه‌ی من هه‌ر لێێ  نازانم... ده‌زانم بۆ ئه‌م كارانه نابم، دوای رۆژێك وه‌ده‌رم ده‌نێن! ئه‌گه‌ر له رێی خوڵا و پێغه‌مبه‌رانیش رامگرن بۆ خۆیان وه‌رشكه‌ست ده‌بن!
ئه‌وانه‌ی به‌خته‌وه‌رتر بوون ئێستاش ئه‌وه له سه‌ر كاری خۆیانن به‌ڵام وه‌كو گیسكی هه‌یاسی ئه‌وه‌ی ده‌یخۆن له ترس وه‌ده‌رنان ده‌بێته‌وه هیچ!
ئیستا من ماوم و كامپیوتێر و رێزۆمه‌ی خوار و خێچ! هه‌ر بڵێن مۆدێرنیزم ژیان هاسان ده‌كاته‌وه!

له زمانی یونانی دا، بۆ گه‌ڕانه‌وه ، له وشه‌ی nostos كه‌ڵك وه‌رده‌گیرێ. algos به مانای مه‌ینه‌ت كێشانه. بۆیه nostalgia / نوستالژی/ ، مه‌ینه‌ت كێشان له به‌ر ئاواتی پێنه‌گه‌یشتووی گه‌ڕانه‌وه‌یه. زۆربه‌ی ئوروپایه‌كان بۆ ده‌ربرینی ئه‌م مانا بنه‌ڕه‌تییه له وشه‌ی وه‌رگیراو له‌م ریشه یونانیه كه‌ڵك وه‌رده‌گرن،یان ئه‌م وشه‌یه‌ی به‌كار دێنن كه له زمانی خۆیان دا بنی هه‌یه: له زمانی سپانیایی پێی ده‌ڵێن anoranza و له پورتگالی دا saudade. ئه‌م وشانه له هه‌ر زمانه‌ی مانایه‌كی جێوازی هه‌یه. زۆربه‌ی جاران به‌س به مانای خه‌مێكه سه‌رچاوه‌ له" نه‌بوونی ئیمكانی"* گه‌ڕانه‌وه بۆ وڵاتی خۆیه. مه‌رگی وڵات. مه‌رگی ماڵ. له ئینگلیزی دا وشه‌ی homesickness, له ئاڵمانی دا وشه‌ی heimweh, و له هوڵه‌ندی دا وشه‌ی heimwee به كار دێ. به‌ڵام هه‌موویان له قوڕسایی ئه‌م مانا شكۆداره كه‌م ده‌كه‌نه‌وه. له زمانی ئیسله‌ندی، یه‌كێك له كۆنترین زمانه‌كانی ئورۆپی، ئه‌م جووته به جوانی له یه‌ك جێاواز ده‌بنه‌وه: soknudur "خه‌می غوربه‌ت" به مانای گشتی ئه‌م وشه‌یه و heimfra , مه‌رگی وڵات. چێكه‌كان، جگه له وشه‌ی نوستالگی وه‌رگیراو له زمانی یونانی، نێو و فه‌رمانی تایبه‌ت به خۆیان بۆ ئه‌م مانایه هه‌یه" Stesk;  یه‌كێك له به قه‌وه‌تترین رسته‌كانی ئاشقانه له زمانی چێك دا " Styska se mi potobe" yh: بیرت ده‌كه‌م (دڵم ته‌نگه بۆ تۆ)، ئیتربه‌رگه‌ی ژانی دووریت ناگرم.
له زمانی سپانیایی، وشه‌ی "anoranza " له فه‌رمانی "anoar" گیراوه كه له فه‌رمانی لاتینی "ignorare" ( نه‌زانی، بێخه‌به‌ری له شتێك) وه‌رگیراوه. له مه‌ر ئه‌م ریشه ناسییه، نوستالژی به مانای ژانی نه‌زانییه: له من دووری و من له تۆ بی‌خه‌به‌رم. وڵاته‌كه‌م دووره و نازانم له‌وێ چ باسه. به‌شێك له زمانه‌كان ده‌گه‌ڵ وشه‌ی نوستالژی گرفتیان هه‌یه: له زمانی فه‌رانسه دا به‌س به كه‌ڵك وه‌رگرتن له وشه‌ی ئه‌سلی یونانی ده‌توانن مه‌به‌ستی خۆیان بگه‌یه‌نن nostalgie,  و فه‌رمانێكیان بۆی نییه؛ ده‌توانن بڵێن: je m'ennuie de toi ( بیرت ده‌كه‌م یان لێره نی)  به‌ڵام ئه‌وه ده‌سته وشه‌یه‌كی سست و سارد و بۆ ئه‌م هه‌سته گرینگه زۆر سووكه. ئاڵمانێكان وشه‌ی " نوستالگیا" وه‌ك یونانیه‌كه‌ی زۆر كه‌م به كار دێنن و پێیان باشتره وشه‌ی Sehnsucht بۆ ویستی شتێكی كه ده‌ست ناكه‌وێ، به كار بێنن؛ به‌ڵام Sehnsucht ده‌توانێ هه‌م به مانای شتێك بێ كه پێش ئێستا هه‌بۆ ،و هه‌م به مانای شتێكه كه قه‌ت نه‌بۆ ( به‌سه‌رهاتێكی نوێ)، چون مه‌به‌ستی سه‌ره‌كی گه‌یاندنی nostos (گه‌ڕانه‌وه) نییه؛ بۆ تێهه‌لكێشانی مانای گه‌ڕانه‌وه له وشه‌ی Sehnsucht دا پێویست به ته‌واو كه‌ره‌وه‌یه‌ك هه‌یه:
Sehnsucht nach der vergangenheit,
nach der verlorenen kindheit, یا
nach der ersten Liebe ( ویستی رابردوو، ویستی مناڵی له ده‌ست چوو، یان ئه‌وینی هه‌وه‌ڵ)
................................
ئه‌وانه به‌شێكه له كتێبی La ignorancia (نه‌زانی) نووسراوه‌ی  Milan kunderaa . نووسه‌ر له‌م به‌شه‌دا لێكدانه‌وه‌یه‌كی هه‌یه له سه‌ر نێوی كتێبه‌كه و ناوه‌رۆكی كتێبه‌كه. مه‌به‌ستم وه‌رگێرانی نه‌بوو( چون كارێك نییه به من بكرێ!) به‌ڵام پێم خۆش بوو لێره بینووسمه‌وه... پێم وایه ئه‌وه به هێزترین كتێبی كوندێرا بێ یان ره‌نگه من هه‌ستێكی هاوبه‌شم  له‌گه‌ڵ ناوه‌رۆكی ئه‌م كتێبه هه‌بێ كه به لای منه‌وه كتێبه‌كه‌ی به هێز كردبێ...
ئه‌وانه‌ی سه‌ر هێشه‌ی نوستالژی زوو زوو ده‌یانگرێ خراپ نییه بیخوێننه‌وه...  

قاچه‌كانی به شێوه‌یه‌كی رێك خسته سه‌ر یه‌ك، هه‌ر به‌م شێوه‌ی خانمی زۆر خانم لێی ده‌زانن، چاوێكی گێرا 20-30 كه‌س چاوه‌رێی بوون... گووتی ببورن دره‌نگ بوو، چووم كه‌وشه‌كانم گۆڕی و تا هاتمه ئێره دره‌نگ بوو...
دوو جووت قاچ و قولی رێكی تر  پرسیاریان لێ ده‌كرت سه‌باره‌ت به كتێبه‌كه‌ی تازه ده‌رهاتووه... قاچ و قولی هه‌وه‌ڵ نووسه‌ر بوو...ئه‌و جه‌ماعه‌ته‌ش چاوه‌رێ بوون له نووسه‌ر ئیمزای وه‌رگرن و كتێبه‌كه‌ی بكرن...
باسی كتێبه‌كه‌یان لێ پرسی، ئاخۆ به‌شی دووهه‌می ده‌بێ؟... نووسه‌ر ده‌ڵێ: قاره‌مانی داستان ئیختیاری له ده‌ستی من ده‌رچۆ... نازانم به ته‌مایه چ بكا؟  ده‌بینم كه له من سه‌ركه‌وتوتره له ژیاندا، ره‌نگه ببێته مۆدیری كاربه‌ده‌ستی ئه‌م شوێنه‌ی كاری لێده‌كا، كاتێك من ده‌بێ وه‌ك هه‌میشه وتاری بۆ گۆڤاری Flair بنووسم... سواری ماشێنی كادیلاكی نوێ بێت كاتێك من هه‌مان ماشێنی كۆنم سوار ده‌بم... ده‌گه‌ڵ دۆستی كوڕی دڵخوازی رێك ده‌بێ كاتێك من ئێستاش له دۆستی كوڕ ده‌گه‌ڕێم!!!... بروا بكه‌ن "جێین" له منی نووسه‌ری به‌خته‌وه‌رتره!
... به‌خته‌وه‌ری له روانگه‌ی ژنێكی نووسه‌ری ئامریكایی ئاوا خۆ ده‌نوێنێ...  بوون به CEO ، ماشێنی گڕان، هه‌بوونی دۆستی كوڕ!... ئه‌و به‌خته‌وه‌ری مۆشته‌ری زۆره... هه‌ر ئێستا 20-30 كه‌س له‌م كتێب فرۆشییه چاوه‌رێن خه‌ونی به‌خته‌وه‌رییان بۆ ئیمزا بكرێ...
چاو له كتێبه‌كه ده‌كه‌م له گۆشه‌یه‌ك هه‌ڵچندراوه... سه‌ر كتێبه‌كه رازاوه‌ته‌وه به وێنه‌ی 2 قاچی رێكی له سه‌ر یه‌ك داندراو ..... 
 

ژیاننامه‌ی خه‌لیفه حیكایه‌تی هاورێیه‌كمی بیر خستمه‌وه...

هه‌وه‌ڵ جار كه دیتم له ناو مینی بووس دا بوو، كه منی دیت پێكه‌نی و چوو لای په‌نجه‌ره و جێگه‌یه‌كی بۆ چۆل كردم، دانیشتمه لای و سپاسم لێ كرد... ماوه‌یه‌ك رابوارد تاقه‌تی نه‌هێنا و گووتی" ئێمه له یه‌ك كلاسین"... پێم سه‌یر بوو، هه‌فته‌یه‌ك بوو ده‌چووم بۆ ئه‌و كلاسه و ئه‌وم وه‌به‌ر چاو نه‌هاتبو... گوتم هه‌وه‌ل جاره ده‌ی بینم... گوتی" ئێمه له یه‌ك گه‌ره‌كیش ده‌ژین".... دیار بوو به یه‌كه‌وه‌ش داده‌به‌زین و من ئاگادار نیم!

زاراوه‌یه‌كی شیرینی هه‌بوو، وه‌ك هیچ زاراوه‌یه‌ك نه‌ده‌چوو... پرسیم خه‌ڵكی كوێ؟ پرسی بۆ؟

گوتم: زاراوه‌كه‌ت نامۆیه...

بی ده‌نگ بوو.... منیش بی‌ده‌نگ بووم...

كه گه‌یشتینه ئاخری رێگا، ئاوری داوه لام پرسی" ده‌كرێ كرێ رێگات من بده‌م به‌س تۆ ئه‌و دوو 5 تمه‌نیه‌ت بگۆرێوه ده‌گه‌ڵم؟" 5 تمه‌نیم دایه و گوتم: پێویست ناكا، سپاس...

ماڵئاوایی كرد و گوتی ده‌تبینمه‌وه...

ئه‌وه ده‌ستپێكی دۆستایه‌تیمان بوو...دۆستایه‌تی له‌گه‌ڵ یه‌كێك له خۆشه‌ویسترین هاورێكانم...  

........................................

 

گوتی: نه‌مگووت خه‌ڵكی كام شارم، چون خۆشم نازانم... به‌ڵام ئه‌گه‌ر به دڵی خۆم بێ ، خۆم به خه‌ڵكی "خارك" ده‌زانم... خۆشترین به‌شی ژیانم له‌م جه‌زیره‌یه بۆ....

.......................................

 

باوكی، كوڕه ئه‌ر‌مه‌نییه‌كی ئێرانی بوو كه له سه‌فه‌رێك بۆ توركییه ئاشقی دایكی، كچه‌ توركێكی ئیزمیری ده‌بێ! به حاشا كردنی ئه‌رمه‌نی بوونی كچه ده‌خوازێ و كاتێك كچه دێنێ بۆ ئێران پیی ده‌ڵێ باسه‌كه چییه... دیاره ده‌بێ له‌مه‌و به‌ولاوه تازه بووك درۆیان بكات و خۆی به ئه‌رمه‌نی بناسێنێ... هه‌ستی ناخۆشی ژیان به درۆوه بۆ هه‌میشه له دڵی دا ده‌مێنێ!

.......................................

 

هاورێیه‌كه‌م له شارێكی دوور له بنه‌ماڵه‌كانی دایك و بابی له "خوڕه‌مشه‌هر" له دایك ده‌بێ و له جه‌زیره‌یه‌كی دوورتر " خارك" گه‌وره‌ده‌بێ ...و به گه‌نجی ده‌چێته "تاران"...

چون مناڵی هه‌وه‌ڵی دایك و بابی ناوێكی ئه‌رمه‌نی لێ ده‌نێن...مناڵی دوهه‌م هه‌رچی ده‌بێ ببی دایكی ناوی هه‌ڵبژاردوه و ده‌بێ ناوێك بی ئارامی بداته دڵی دایكی... ناوی ده‌بێته "ئاراز" هه‌رچه‌ند كچه... مناله‌كانی تر هه‌موو ناوی ئه‌رمه‌نیان هه‌یه، چون دوای ئاڵ و گۆڕی ئێران دایكیان ناوێری باسی موسولمان بوونی بكا، ئاخر خوێنی ژنی موسولمان كه شوو به ئه‌رمه‌نی بكا ده‌بێ برژێ! ئاوا دایك ده‌بێته زیندانی مێرده‌كه‌ی....

..................................

 

باسی شه‌ر ده‌كه‌ین، من شه‌ری كوردستان و ئه‌و شه‌ری ئێران و عێراق....

باسی بۆمبێك ده‌كا ماله‌كه‌یان ده‌كاته خه‌لوس، ده‌لێ له چركه‌یه‌ك دا هیچمان نه‌ما گیانه‌كانمان نه‌بێ.... ئاوا ده‌بێ كۆچ ده‌كه‌نه تاران...

ده‌ڵێ: تاڵی ئه‌و شه‌ره‌م له بیر چۆته‌وه، چون ته‌واو بۆ... به‌ڵام شه‌رێكه قه‌ت ته‌واو نابێ...

ده‌ڵێ: ره‌نگه شه‌ڕی تورك و ئه‌رمه‌نی دوای 1915 بۆ زۆر كه‌سان ته‌واو بووبێ، به‌ڵام له ماڵی ئێمه ئێستاش به‌رده‌وامه...

منی خاو كه دونیام به حه‌ق و ناحه‌ق دابه‌ش كردووه ده‌پرسم: تۆ لایه‌نگری كامه‌یانی؟

بزه‌ی دێته سه‌ر لێوی و ده‌ڵێ: هه‌ر ئه‌وه‌م مابوو منیش ببم به لایه‌نگریان و ئاوری جه‌هه‌نه‌م خۆشتر كه‌م!

..................................

 

هه‌ر جاره‌ی ده‌چینه ده‌رێ به یه‌كه‌وه، 5 تمه‌نێكانی گیرفانم تاڵان ده‌كا... ده‌ڵێم : ئه‌وانه‌ت بۆ چییه؟...

ده‌ڵێ وه‌كۆی ده‌كه‌م... هه‌ركاته‌ی پێویستم به شتێكه باوكم ده‌ست ده‌كا به هه‌را هه‌رایه ده‌ڵێ هه‌ر پێم ده‌كرێ تێرتان كه‌م و لیباستان بۆ بكرم... 5 منداڵ شۆخی نییه بۆ كارمه‌ندێكی خوێری!... بۆیه ناچار له خۆم ده‌دزم بۆ ئه‌وه‌ی پاره‌م هه‌بێ بۆ شتێكی پێویستی خۆم وه‌كو كلاسێك یان كتێبێك... ئه‌و 5 تمه‌نیانه زۆر به فریام ده‌گه‌ن!

( 5 تمه‌ن ئه‌و كات پاره‌ی سوار بوونی تاكسی بوو)

...................................

 

باسی كتێبان ده‌كات، زۆر زۆرتر له من كتێبی خوێندۆته‌وه... زۆرترین به‌ڕه‌لا‌یه‌تی له بازاری كتێبانه، زۆریك له كتێبه‌كان به سه‌ر پێوه ده‌خوێنێته‌وه.... ئاوا 5 تمه‌نێكانی ده‌پارێزێ! تاڵان كردنی كتێبه‌كانی منیش 5 تمه‌نێكانی ده‌پارێزێ!!...

هه‌ر جاره‌ی له یه‌ك هه‌ڵده‌براین و دوای ماوه‌یه‌ك یه‌كترمان ده‌دیته‌وه هه‌وه‌ڵ پرسیاری ئه‌وه بوو: چت تازه خوێندۆته‌وه...

كه بۆم باس ده‌كرد پێم پێ ده‌كه‌نی و ده‌یگووت: تۆ كه‌ی ده‌ست هه‌ڵده‌گری له كۆنه خوێنی! ها ئه‌وه و ئه‌وه و ئه‌وه بخوێنه‌وه تا بزانی دونیا چ باسه...

................................

 

ده‌ڵێ حه‌زم له دۆعایه، ده‌گه‌ڵم دێی؟ پێویست نییه تۆ دۆعا بكه‌ی ده‌زانم كافری...

ده‌گه‌ڵی ده‌كه‌وم... ده‌چێته كلیسا و له مجێوره‌كه‌ی 2 مۆم ده‌كرێ... ده‌ڵێ" یه‌كی من یه‌كی تۆ..."

ده‌چینه ژوورێ، هه‌وه‌ڵ جاره ناو ژووری كلیسا ده‌بینم... چاو له دار و دیواره رازاوه‌كانی كلیسا ده‌گێرم... له گۆشه‌یه‌ك داده‌نیشم تا مۆمه‌كانی داده‌گیرسێنێ...

ده‌ڵێ یه‌كم بۆ تۆ داگیرساند هه‌رچه‌ند ده‌زانم بروات پێی نییه... هیچ ناڵێم، تاقه‌ت ناهێنێ ده‌ڵێ، ئیمانه‌كه‌شم وه‌ك زمانه‌كه‌م وایه... هه‌ر به‌شه‌ی  له لایه‌كه‌وه هاتووه، هه‌ر ئه‌وه‌نده مه‌سیحیم كه موسوڵمانم... هه‌ر ئه‌وه‌نده دژی موسلمانم كه دژی مه‌سیحیم ... به‌ڵام پێویستم به شتێكی گه‌وره‌تر له خۆم هه‌یه بروام پێی بێ، ده‌نا به‌تاڵ ده‌بم.....

....................................

 

ده‌گه‌ڵ براكه‌ی قسان ده‌كا، ده‌ڵێم خۆ ئه‌وه ئه‌رمه‌نی نییه.... پێده‌كه‌نێ و ده‌ڵێ: ئه‌وه هیچ زمانێك نییه! به‌س زمانێكه 7 كه‌س له دونیا دا پێی ده‌دوین، من و دایك و باوكم و خوشكم و براكانم... تێكه‌ڵاوێكی توركی و ئه‌رمه‌نی و عه‌ره‌بی و به‌لوچی... خۆمان نه‌بێ كه‌س تێی ناگا!

.................................

 

ده‌ڵێم ناخۆشه له زێده‌كه‌ت هه‌ڵبڕێی، كه ده‌چێوه كه‌س وه‌ك خۆت نابینێوه، ئه‌وان گۆڕاون و تۆش هه‌ر به خه‌یاڵی كۆنه‌وه ماوی...

ده‌ڵێ: به‌س نییه شتێكت هه‌یه تاسه‌ی بكه‌ی! من ئه‌وه‌شم نییه... ئه‌وه‌ی هه‌یه خه‌یاڵێكه خۆم پێ هه‌ڵ ئاوه‌سیوه، رۆژێك دێ ئه‌ویش ببێته با و نه‌مێنێ...

...............................

 

ده‌مێكه ئارازم نه‌دیوه، 7 ساڵه نازانم له كۆیه و چ ده‌كا... جارێك كه گڵه‌ییم لێ ده‌كرد كه خۆی زوو زوو ده‌شارێته‌وه گووتی: ئۆگری من مه‌به،  دڵت ده‌شكێنم... فیر نیم به هیچ شتێكه‌وه ببه‌سترێمه‌وه... هه‌ركات بمهه‌وێ ده‌تبینمه‌وه....

نازانم ئه‌و كات ده‌یزانی ئه‌وه‌نده دوور ده‌بمه‌وه كه قه‌ت نامبینێته‌وه؟؟ ئێستا زۆری بیر ده‌كه‌م....وه‌ك خه‌یاڵێكی خۆش!